1กำลังอัดคอนกรีต เลือกอย่างไรให้ถูกงาน
มาตรฐาน มยผ.1101-52 แบ่งชั้นคุณภาพคอนกรีตเป็น ค1-ค11 ตามกำลังอัดประลัย ตัวอย่างที่ใช้บ่อยในบ้านพักอาศัย (ค่าทดสอบแท่งลูกบาศก์ที่อายุ 28 วัน)
- ค1 (180 กก./ตร.ซม.) — งานโครงสร้างทั่วไปขั้นต่ำ เช่น งานหล่อเล็กๆ ที่รับน้ำหนักน้อย
- ค2 (210 กก./ตร.ซม.) — นิยมใช้กับบ้านพักอาศัยทั่วไป เสา คาน พื้น
- ค3 (240 กก./ตร.ซม.) ขึ้นไป — โครงสร้างที่รับน้ำหนักมากขึ้นหรือตามที่วิศวกรกำหนด
ห้ามสั่งคอนกรีต "เอาถูกไว้ก่อน" — ชั้นคุณภาพต้องเป็นไปตามแบบที่วิศวกรคำนวณ และถ้าไม่ระบุประเภทปูนซีเมนต์ มาตรฐานให้ถือว่าใช้ปูนปอร์ตแลนด์ประเภท 1
2ค่าสลัมป์ (Slump) — ความข้นเหลวที่ถูกต้องของแต่ละงาน
ค่าสลัมป์วัดความข้นเหลวของคอนกรีตสด สำคัญมากตอนเทเพราะเหลวไปกำลังตก ข้นไปเทไม่เข้าแบบ ค่าแนะนำตาม มยผ.1101-52 เมื่อใช้เครื่องสั่นเทือน
- ฐานราก: 75 ± 50 มม.
- แผ่นพื้น คาน ผนัง ค.ส.ล.: 100 ± 50 มม.
- เสา: 125 ± 50 มม.
ที่หน้างานต้องทดสอบสลัมป์ทุกครั้งที่เปลี่ยนอัตราส่วนน้ำ และห้ามเติมน้ำเพิ่มหน้างานเด็ดขาด เพราะน้ำที่เกินทำให้กำลังอัดตกและคอนกรีตแตกร้าว — ถ้าต้องการความเหลวต้องใช้สารผสมเพิ่ม (Plasticizer) ตามที่ผู้ควบคุมงานอนุมัติ
3การบ่มคอนกรีต — ขั้นตอนที่ถูกข้ามบ่อยที่สุด
คอนกรีตต้องการความชื้นต่อเนื่องเพื่อพัฒนากำลัง มยผ.1101-52 กำหนดว่า คอนกรีตปูนปอร์ตแลนด์ประเภท 1 ต้องบ่มชื้นต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 7 วันหลังเท (ปูนประเภท 3 แข่งตัวเร็ว ไม่น้อยกว่า 3 วัน ส่วนผสมปอซโซลานต้องมากกว่า 7 วัน) วิธีบ่มที่ใช้จริงหน้างาน: ขังน้ำ (พื้น/ดาดฟ้า), คลุมกระสอบเปียกหรือผ้าใบแล้วรดน้ำสม่ำเสมอ (เสา/ผนัง), คลุมแผ่นพลาสติกกันระเหย หรือฉีดน้ำยาบ่ม
บ้านที่ผนังปูนร้าวลายงาทั้งหลัง สาเหตุอันดับต้นๆ คือฉาบแล้วไม่บ่ม — เรื่องง่ายๆ ที่ประหยัดค่าซ่อมได้เป็นแสน
4ถอดไม้แบบได้เมื่อไหร่? ตัวเลขที่ต้องจำ
ถอดแบบเร็วเกินไปคือสาเหตุคานแอ่น พื้นตกท้องช้าง มยผ.1101-52 กำหนดระยะเวลาถอดแบบขั้นต่ำ (ปูนประเภท 1)
- แบบข้างคาน กำแพง ฐานราก เสา: 2 วัน (แบบข้างไม่รับน้ำหนัก)
- แบบท้องพื้นและท้องคาน พร้อมค้ำยัน: 14 วัน และเมื่อถอดแล้วให้ค้ำยันกลับตามจุดที่เหมาะสมต่ออีก 14 วัน
อีกตัวเลขสำคัญคือ ระยะหุ้มเหล็ก (Covering): คอนกรีตหล่อติดดิน (ฐานราก) 75 มม., โดนฝน-แดด 40-50 มม., คาน-เสาในร่ม 40 มม. — ระยะหุ้มไม่พอคือสาเหตุเหล็กเป็นสนิมแล้วคอนกรีตระเบิดในอีกไม่กี่ปี ตรวจด้วยลูกปูนหนุนเหล็กก่อนเทเสมอ
5เรียนรู้งานคอนกรีตจากหน้างานจริง
ในโมดูล "งานโครงสร้าง" ของ คอร์สรวมเทคนิคงานก่อสร้าง ลุงช่างสอนตั้งแต่การสั่งคอนกรีต การตรวจรถโม่ การเทให้ไม่เป็นโพรง จนถึงการเก็บลูกปูนทดสอบ — พร้อมเคสจริงที่เทเสร็จแล้วต้องทุบทิ้งเพราะข้ามขั้นตอนพื้นฐานเหล่านี้
อยากเรียนรู้เทคนิคงานก่อสร้างครบทุกมิติแบบเจาะลึก?คอร์สสอนสด 2 วันเต็ม 6 โมดูล โดยลุงช่าง — อ่านแบบ, BOQ, สัญญา, โครงสร้าง, ตรวจรับงาน, Personal Branding
ดูรายละเอียดคอร์ส →💬 คำถามที่พบบ่อย
คอนกรีตเทเสร็จ เดินบนได้เมื่อไหร่?
ตามมาตรฐานห้ามใช้ชิ้นส่วนโครงสร้างที่เทเสร็จก่อน 24 ชั่วโมง ในทางปฏิบัติเดินเบาๆ ได้หลัง 1-2 วัน แต่ห้ามวางของหนักหรือกองวัสดุจนกว่าคอนกรีตจะได้อายุ และแบบท้องพื้น-คานต้องคงค้ำยันไว้ตามกำหนด 14 วัน
บ่มคอนกรีตกี่วัน?
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ประเภท 1 ต้องบ่มชื้นต่อเนื่องอย่างน้อย 7 วันหลังเท ปูนประเภท 3 (แข็งตัวเร็ว) อย่างน้อย 3 วัน หากผสมปอซโซลานต้องบ่มมากกว่า 7 วัน วิธีที่ง่ายที่สุดคือขังน้ำหรือคลุมกระสอบเปียกรดน้ำทุกวัน
ทดสอบคอนกรีตอย่างไรว่าได้มาตรฐาน?
เก็บตัวอย่างลูกปูนอย่างน้อย 3 ก้อนต่อการเทแต่ละครั้ง เพื่อทดสอบกำลังอัดที่อายุ 28 วัน โดยค่าที่ 7 วันควรได้ไม่น้อยกว่า 70% ของกำลังที่กำหนด และทดสอบสลัมป์ทุกคันรถโม่ก่อนเท
ใช้ทรายทะเลผสมคอนกรีตได้ไหม?
มาตรฐานอนุญาตเฉพาะกรณีหาทรายน้ำจืดไม่ได้ และต้องทดสอบปริมาณคลอไรด์ไม่ให้เกินเกณฑ์ เพราะคลอไรด์กัดกร่อนเหล็กเสริมทำให้โครงสร้างเสื่อมเร็ว งานบ้านทั่วไปควรใช้ทรายน้ำจืดที่สะอาดเท่านั้น